Mens blijven tussen systemen

Jan Jaap Hubeek

• 02 april 2026
• 9789083660035

Samenvatting:

In het onderwijs groeien dashboards, data en algoritmen razendsnel mee. Ze beloven grip, maatwerk en vermindering van werkdruk. Maar wat gebeurt er als systemen langzaam bepalen wat belangrijk is, en wat niet meer meetelt? In Mens blijven tussen systemen onderzoekt Jan Jaap Hubeek hoe kunstmatige intelligentie en datasturing het ‘water’ vormen waarin we zijn gaan zwemmen: zo vanzelfsprekend dat we het nauwelijks nog zien. Vanuit herkenbare scènes uit de onderwijspraktijk en gesprekken uit zijn podcastreeks bij Stichting NIVOZ laat hij zien hoe technologie zowel kan ondersteunen als verstikken, afhankelijk van wie de regie houdt. Dit boek is geen handleiding met snelle oplossingen, maar een uitnodiging tot pedagogische reflectie. Het verkent de historische en filosofische lijnen achter maakbaarheidsdenken, laat de keerzijden van AI zien (van ongelijkheid tot de uitholling van relaties) en werkt toe naar een alternatief: pedagogische ruimte tussen systemen, waar aandacht, oordeel, ontmoeting en moed centraal staan. Jan Jaap Hubeek is directeur van Stichting NIVOZ (Nederlands Instituut voor Onderwijs en Opvoedingszaken) en host van de podcasts Meesterwerk en AI: Het pedagogisch appèl. Hij was leraar in het (speciaal) basis- en middelbaar onderwijs, manager aan de lerarenopleiding (pabo) en bestuurder in het vrijeschoolonderwijs.