Het geloof der kameraden

Karel van het Reve

• 01 juli 1971
• 9789028200906

Samenvatting:

Dit is Karel van het Reves beroemde, vaak hilarische, maar steeds vlijmscherpe afrekening met de zich onderling 'kameraden' noemende communisten en hun 'wetenschappelijke gefundeerde' ideologie. Van het Reve fileert de leerstukken van het marxistisch-leninstisch geloof, zoals het 'historisch materialisme, de 'dialectiek', het 'binnen twee decennia instortende' kapitalisme, en het geloof in de klassenstrijd. De aldus als inhoudelijk compleet tegenstrijdig ontmaskerde en als onbewezen, onlogische en dus niet-wetenschappelijk getoetste leer is daarom volgens Van het Reve onzinnig en misleidend. De eerste druk van dit boek verscheen in december 1969, maar in Nederland deed de CPN er nog ruim tien jaar over om bijvoorbeeld de gruwelijke misdaden van Stalin schoorvoetend toe te geven. In de oorlog deden vele communisten verzetswerk, reden waarom na de bevrijding talrijke stemmen naar de CPN gingen en velen ook lid werden van die partij. Ook binnen de studentenbeweging van de jaren zeventig werd toetreden tot de partij om nauwelijks begrijpelijke redenen populair, ondanks de brute inval van troepen van het Warschaupact in Praag 1968. Studentenactivisten als Ton Regtien, Constant Vegt maar ook feministen als Marjo van Soest werden lid en velen volgden hen. Zij kregen te maken met de kadaverdiscipline in de partij werkte en in veel gevallen begonnen zij binnen korte tijd hun eigen idealen te verloochenen. Daar kwam het elkaar onderling verklikken en verlinken in opdracht van de kaderleden nog bij. Later, vaak pas halverwege de jaren tachtig kregen zij daar spijt van. Hun kritiek en eisen voor openheid leidden de val van de partij in. Ze hadden dan ook beter kunnen weten als ze dit boek hadden gelezen.