Het kwaad

Sinds mensenheugenis is het kwaad een kernthema in het religieuze en wijsgerige denken. Zo vertellen de verhalen in Genesis over de zondeval en over de moord van Kain op Abel. De inbedding van het kwaad binnen het joods-christelijke denken over zonde, schuld, vergeving en verlossing is sinds de Verlichting steeds losser geworden. Maar tot de dag van vandaag blijft het kwaad een stevig verankerd fenomeen in het menselijk bewustzijn en het bestaan. In dit hoorcollege toont Jaap Goedegebuure aan dat het kwaad er simpelweg is. Het kan zowel worden erkend, gevreesd en bestreden, alsook vanuit esthetisch of hedonistisch perspectief worden verwelkomd en verheerlijkt. De moderne benadering van het kwaad is te vinden bij auteurs als de Sade, Byron, Nietzsche en Camus. Rudimenten van het christelijke denken over het kwaad vindt men nog steeds bij auteurs als Baudelaire en Dostojevski. Goedegebuure besteedt in zijn college ook volop aandacht aan dit thema in de Nederlandse literatuur, van Louis Couperus tot Manon Uphoff. Inhoud H1. Inleiding: theologische en filosofische visies op het kwaad H2. Theodicee: een god van goed en kwaad H3. Omkering van goed en kwaad en het sublieme H4. Zwarte romantiek en literaire decadentie: Byron, Poe, Baudelaire H5. Decadente literatuur in Nederland: Louis Couperus H6. Decadentistische werken: Jacob Israël de Haan H7. Het onpersoonlijke kwaad en schuld: Franz Kafka H8. Zinloos geweld: Gide, Sartre, Camus H9. Gerrit Achterberg H10. Gerard Reve H11. W.F. Hermans H12. Harry Mulisch H13. Thomas Rosenboom H14. Arnon Grunberg H15. Manon Uphoff H16. Oek de Jong