Lijf der zotheid

Een pafferige man zit onderuitgezakt in een stoel. Een andere, met een trechter op het hoofd, buigt zich voorover en maakt een incisie in de kruin. Daaruit komt een bloem. Twee zonderlinge figuren kijken toe, alsof dit een alledaagse ingreep is. Alsof je zo, met een simpele snede, de zotheid uit iemands hoofd kunt halen.

Wendy Wauters was onmiddellijk gefascineerd toen ze De keisnijding van Jheronimus Bosch voor het eerst zag. Want wat gebeurt hier eigenlijk? Wordt deze man genezen of voor gek gezet? Was dit bedoeld als spot of als waarschuwing? En geloofden mensen vroeger werkelijk dat zotheid als een kei uit het hoofd kon worden gesneden?

In haar zoektocht naar antwoorden vond Wauters meer van dit soort beelden, veel meer. Lichamen worden gemangeld, uitgedampt, vermalen en opnieuw gebakken. Neuzen worden geslepen. Hoofden van geliefden verdwijnen in ovens. Deze fictieve operaties waren bijzonder populair in de lange zestiende eeuw. Ze sierden prenten en schilderijen, werden uitgebeeld tijdens feesten en optochten. Iedereen in Europa kende ze en sprak erover. In dit boek vormen ze een verrassend venster op het verleden.

Dit mateloos intrigerende boek neemt je mee in het hoofd van de late middeleeuwers. Met de keisnijder als metgezel, kom je te weten hoe mensen vroeger dachten over lijf en leden, over zichzelf en de ander. Gaandeweg opent zich zo een wereld die onmetelijk veraf lijkt, maar in wezen minder vreemd is dan je zou denken.